a heitir endurhlnun, ekki hlnun

G gat ekki ora bundist a skrifa etta ljsi eirrar fjldageveiki, sem n er gangi.


Og hvar skpunum er etta litla or aftur? Af hverju tala allir, ekki sst eir sem titla sig vsindamenn um hlnun egar rtt er a segja endurhlnun?
a er ekki eins og a su nein n tindi a loftslag jrinni hefur veri a klna og orna ca.7-8 sund r. Til dmis man g a vel, egar g var Austurbjarsklanum fyrir hlfri ld ea svo, lngu ur en hann var fjlmenningarskli, a mr og jafnldrum mnum var sagt, a veur hr hefi veri miklu hlrra fyrir landnm en a er n. Ekki yrfti anna en fara nstu mgrf, ar sem strir trjstofnar vitnuu um miklu grskurkara sland en a sem vi ekkjum.
g man lka, egar g var skmmu sar gagnfrasklanum vi Lindargtu, a okkur var bent stareynd, a fyrir rfum rsundum, skmmu fyrir daga Forn- Egypta, var Sahara- eyimrkin grasi grin sltta, yfir a lta eins og jgarar Austur- Afrku eru dag, jafnframt v a sland var jklalaust a kalla. etta skri kennarinn svo, a uppgufun r hfunum hefi veri meiri.
Mean slin skn mun ferskt vatn gufa upp r hfunum og v meira sem loftslag er hlrra. Ekki aeins a, heldur eykst rakadrgni loftsins gfurlega vi tiltlulega litla hkkun hitastigs. Grflega ir etta a hlnun gufuhvolfsins um eitt stig veldur hkkun vatnsgufu v um sj rakastig. Ef loftslag skyldi hlna mundi a v a straukna rkomu, svipa og var fyrir 7-8 sund rum egar sland var jklalaust og Sahara algrin eins og arar eyimerkur. Hlnun ir v strauki vatn, ekki sst urrlendum svum, fugt vi a sem ffrir kjnar mynda sr.
Mli er alls ekki umdeilt. En af hverju talar enginn lengur um a?
a var nefnilega fyrir langalngu, um aldamtin 1900, sem Normaurinn Axel Blyth og Svinn Rutger Sernander geru grein fyrir rannsknum snum grri mrum Skandnavu me tilliti til loftslags fyrri alda og rsunda. Nrri rannsknir, m.a. borkjrnum Grnlandsjkli og Suurskautlandinu hafa san fyllt t myndina en raun litlu btt vi niurstur Blyth-Sernanders. M t.d. benda gta bk Helga Bjrnssonar jklafrings, en ar kemur m.a. fram, a Vatnajkull fr fyrst a myndast um sama leyti og Forn- Egyptar reistu pramda sna, .e. fyrir um 4.500 rum.
sldin eins og sasta jkulskei er oftast kalla er miklu nr okkur tma en flestir skilja. S sagan rakin aftur til ess tma sem pramdarnir voru reistir og Smerar skru Gilgamesh- kviuna, fyrstu sguna af syndafli, eru menn egar komnir hlfa lei aftur sld og flinu mikla hamfarahlnuninni (n afskipta mannanna) egar hitastig hkkai skyndilega um tu stig ea meira rstuttum tma annig a jkulskildirnir miklu brnuu og yfirbor sjvar hkkai um marga tugi metra. etta flokkast undir mannkynssgu, ekki jarsgu, eins og flestir halda, rsundir, ekki rmilljnir.
Loftslag jrinni hefur nefnilega veri a klna og orna san fyrrnefnd hamfarahlnun ni hmarki fyrr 7-8 sund rum, en a tmabil nefndu Blytt- Sernander atlantska skei brealska tmans sem einnig er nefnt holocen-hmarki.
essi klnun og ornum verur sveiflum og rykkjum, en rtt fyrir allar sveiflur og sveiflur innan rum sveiflum klnar og ornar jrin hgt og sgandi og stefnir hjkvmilega ntt jkulskei (sld), en r eru egar ornar um 20 sldinni miklu ea kvartertmanum, sem stai hefur 2,5-3 milljnir ra. Enn fyrr, tertertma var loftlag hr svipa og n Norur- Kalifornu eins og steingervingar risatrja bera vott um. En a er jarsaga, rmilljnir, ekki rsundir.
Ekkert bendir til annars en a okkar hlskeii muni ljka eins og llum hinum og a er n egar ori smilega langt. v vri vitlegra a ba sig undir hnattklnun, ekki hnatthlnun.
Nlegar rannsknir Norur- Grnlandi og Svalbara sna, a atlantska skeiinu uxu ar jurtir sem urfa um sj stiga hrri mealhita en n er ar. etta ir, a shafi hefur veri a mestu slaust a.m.k. sumrin. lifut sbirnir af og lifa enn tt sum hinna msu hlskeia hafi veri mun hlrri en a nverandi. Jrin var sem aldingarur v hlnun er llum fyrir bestu, mnnum drum fuglum, fiskum, jurtum og llu sem rfst jrinni.
Grnland var lka snum sta eins og Suurskautslandi, tt eitthva kvarnaist r bum, einkum Grnlandi og meal sjvarstaa var aeins einhverjum fum tugum sentimetra hrri en n. Fyrir v eru nokkrar stur: Miklu meira vatn var bundi gufuhvolfinu, sem stular a lkkun sjvarmls og ekki sur hitt, a rtt fyrir hrri mealhita var enn frost mestallt ea allt ri hbungu meginjkla, en a er koma, .e. snjkoma umfram sumarbrnun sem mestu rur um vxt og vigang jkla. Miklu meiri snjr olli v hkkun jklanna, tt kvarnaist r nr sjvarmli.
A sgn ess vsindamanns, Nils Mrners, sem lengst og mest allra hefur rannsaka sjvarbor hefur engin breyting ori hkkun sjvarbors sustu ldina a.m.k. Hann hefur lka, eins og margir arir alvru vsindamenn yfirgefi IPCC, sem hann sakar um gervivsindi og falsanir. a gera lka margir arir merkir vsindamenn, t.d. Richard Lintzen hj MIT o.m.fl.
stuttri blaagrein er gerlegt a fjalla um svo viamiki ml sem etta, en hef rtt miklu nnar um allt etta annars staar t.d. ritgerinni Grurhsahrif vru g, ea a flta sldinn, sem n er bloggsu minni (vey.blog.is). ar er lka Moggagrein mn um koldox, Hugleiing um undirstu lfsins.
Um koldox vil g segja etta: Allar jurtir, ofansjvar og nean eru a miklu leyti r kolefni, oft 30-50% og bkstaflega allt etta kolefni kemur r koldoxi. Menn og dr eru lka a miklu leyti r kolefni, sem upphaflega hefur komi r koldoxi gufuhvolfsins gegnum jurtalfi og funa. Auk ess kemur bkstaflega allt srefni, sem vi ndum a okkur upphaflega r koldoxi.
Jurtirnar urfa gfurlegt magn koldoxs hverjum degi til a vaxa og dafna, mynda njar frumur og vefi og ntt srefni. essi hringrs tekur aeins fein r.
Raunar byggir C 14 aldursgreining fornleifafringa einmitt eirri stareynd, a etta er hringrs sem sfellt endurnjast, koldox eyist og ntt tekur vi innan vi tu ra fresti. annig hefur etta veri milljara ra, san jrin var ung.
samanburi vi essa risavxnu hringrs sem nr til allra jurta og runga llum lndum og hfum verur brlt mannanna heldur ltilfjrlegt og beinlnis hjktlegt. ttur mannanna hefur veri talinn um 3,5% af koldoxi gufuhvolfsins, en er vel hugsanlega miklu minna. Koldox, nttrulegt og manngert, er n ca. 400 grmm hverju tonni gufuhvolfsins og ar af er hlutur slendinga eitthva brotabrotabrotabrot r nangrammi.
Og ekki ng me a: etta koldox endurnjast um ea innan vi tu ra fresti, v etta er hringrs.
A lokum vil g hr bera fram tvr spurningar: fyrsta lagi, egar tala er um koldox, af hverju er aldrei nefnt a etta er hringrs sem hefur endurnja sig milljara ra?
ru lagi: Hvers vegna tala allir, vsindamenn og arir, alltaf um hlnun en aldrei, eins og rtt er, um endurhlnun og af hverju heyrist etta litla or aftur aldrei?
Og g vil f svr!


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

J, etta er sannkllu "fjldageveiki", a er sannarlega rtta hugtaki yfir essa vlu sem er gangi tongue-out Takk fyrir flottann pistil.

Alexander S Gjveraa (IP-tala skr) 18.8.2019 kl. 21:22

2 Smmynd: Halldr Jnsson

Loksins heyrum vi aftur r Vllhjlmur. a var kominn tmi til eirri fjldasefjun sem n sr sta.

Halldr Jnsson, 18.8.2019 kl. 22:13

3 Smmynd: FORNLEIFUR

Nafni, gleymir metangasi, sem hefur miklu meiri hrif "heimshitnun" en koltvsringur. Hvort a er svo rttmtt a kenna beljum, uxum, MS og McDonalds um, lkt og sumir "strir" vsindamenn gera dag, tla g mr ekki a lykta um, en mr ykir a lklegt. Fjlgun nautpeninga heiminum er vart hgt a tengja vi jkuleyingu, sem tti sr sta fyrir lngu san. Menn eru a minnast "jkuls" vegna landmliskekkju slensks jarfrings lok 19. aldar. A nota kort hans af Okinu ea jafnvel teikningar Collingwoods, ar sem fjll og nttrueinkenni voru vallt strum kt, er hreint og beint rugl.

FORNLEIFUR, 19.8.2019 kl. 03:02

4 Smmynd: Haraldur Rafn Ingvason

1. a er alkunna a um hringrs er a ra og eirri stareynd byggja m.a. r agerir sem grpa arf til, s.s a binda kolefni grri t.d. me skgrkt og a koma veg fyrir losun ess r fornum grri eins og m og kolum.

2. a er vegna ess a n hlnar. Hitastig hefur gengi upp og niur og a vita allir, en n hlnar og ess vegna er tala um hlnun.

Gar stundir :)

Haraldur Rafn Ingvason, 19.8.2019 kl. 10:48

5 Smmynd: Sigurur Kristjn Hjaltested

Snilldarpistill hj r Vilhjlmur.

Takk fyrir.

M.b.kv.

Sigurur Kristjn Hjaltested, 19.8.2019 kl. 18:44

6 Smmynd: Sindri Karl Sigursson

Mr lur betur, ekki einn um a dsama essar auka grur hitastigi sem birtast essi misserin. Eitt skil g engan vegin essu samhengi og a er massajafnvgi hlutanna. a er eins og vsindamenn hafi gleymt grundvallarreglu massajafnvgis essari umru. a er ekki eins og hlutir gufi upp t fr jrinni algeiminn. a er alltaf jafn miki af CO2 til staar, sveiflur eigi sr sta.

Sindri Karl Sigursson, 19.8.2019 kl. 23:24

7 Smmynd: Valdimar Samelsson

Virkilega g grein Vilhjlmur sem meira a segja vsindamenn ttu a skilja. g fr grurhs ar sem eir pumpuu inn CO2 fr AGA og upp 900ppm og meira a segja veitingahs ar inni reyndar sagi eigandin a ti vri CO2 ti vi 25 til tp 390ppm. a er engir uppgefnir opinberir CO2 mlar slandi en Strhfa dla eir flskur og senda til Colorado ar sem ferillin tekur anna r.

Valdimar Samelsson, 20.8.2019 kl. 20:21

8 identicon

eins og arir sem n ekki heildarmyndinni skilja ekki a etta snst um hraan sem hlnunin er a gerast . Sasta hlskei tk nokkur sund r a n hmarkshita. Nna erum vi a n essu bara nokkrum ratugum. Mikill skortur ekkingu skn gegnum etta blog

orsteinn Valur Thorarensen (IP-tala skr) 13.10.2019 kl. 18:04

9 Smmynd: Valdimar Samelsson

orsteinn Valur ef g m. Hvaa ekkingu ert a tala um og ef essi ekking er rtt er ekki dmi a etta tekur styttri tma a fara inn sld aftur.ar fyrir utan egar bi er a rafva blanna vera eir nothfiregar frost eru eins og minorur rkjunum BNA fyrra og mr snist etta r en bara nna er mnus 20C niur undir Hudson bay samt Grnlandi mnus 10 til 30C Grnlandi.

Valdimar Samelsson, 13.10.2019 kl. 20:21

Bta vi athugasemd

Hver er summan af remur og remur?
Nota HTML-ham

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband